Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi6
Bugün Toplam420
Toplam Ziyaret937402
İnanç ve Ahlak


İnanç ve Ahlak
Ahmet Altan

“EĞER HİÇBİR CEZA OLMASAYDI GENE DE SADECE ALLAH'IN RIZASINI KAZANMAK İÇİN ONUN YOLUNDA YÜRÜR MÜYDÜN, SADECE SENİ YARADANI UTANDIRMAMAK İÇİN O'NUN SANA ÖĞRETTİĞİ AHLAKA UYAR MIYDIN?”

Sanırım ben dine, dindarlarımızın en azından bir kısmından daha fazla önem atfediyorum.

Çocukların dini öğrenmesinde değil, dini öğrenmemesinde asıl tehlikenin yattığı kanaatindeyim.

Asıl “eksik dindarlığın” çok tehlikeli olduğunu düşünüyorum.

Marksizm’i bilmeyen solcu da, dinini bilmeyen dindar da beni hep korkutur, ikisi de büyük bir “kendini beğenmişliğe”, kendisine benzemeyeni küçümsemeye ve faşizme götürür insanı.

İster inançlı olun ister benim gibi bir inançsız, Allah’ın insan zihninde ve ruhunda yerleştiği yerin büyüklüğü, O’nun söylediklerinin hayattaki karşılığı, ahlakı, dürüstlüğü, vicdanı, adaleti insanlara anlatması ve insanlardan her şeyden önce bunları talep etmesi, ışığının hep buraları aydınlatması, gidilecek yol olarak bunları göstermesi, gösterişi günah kabul etmesi dinin önemini gösterir herkese.

İnançsız biri bu değerleri reddedebilir mi?

Bu konularda inançlı olanla olmayanın farkı, inançlıların bu yolda büyük bir kudretin desteğiyle yürüdüklerine inanmalarının onlara verdiği manevi güçtür.

Bu, bir toplum için önemlidir.

Dinin birinci basamağı Allah’la kul arasındaki ilişkidir benim için.

O basamak sağlam değilse ondan sonrakiler gitgide çürükleşir.

Allah’la kul arasındaki ilişkiyi belirleyen asıl soru da şudur bence, “Eğer hiçbir ceza olmasaydı gene de sadece Allah’ın rızasını kazanmak için onun yolunda yürür müydün, sadece seni yaradanı utandırmamak için O’nun sana öğrettiği ahlaka uyar mıydın?”

Bu soruya “evet” diyecek hiçbir dindar kendi çıkarı için yalan söyleyemez, buna “evet” diyen hiçbir dindar başkalarının acılarına arkasını dönemez, buna “evet” diyecek hiçbir dindar gösterişe sapamaz, tevazudan uzaklaşamaz, adaletsizlik karşısında sessiz kalamaz.

Bu kadarını bilebilmek için din âlimi olmaya gerek yok, bu kadarını ben bile biliyorum.

Dine göre Allah’tan öncesi yoktur, kâinatta ne varsa O’ndandır, kâinatta ne varsa O’nun yarattığıdır.

Eğer dindarlar çocuklarına dini her yönüyle öğretse, onlara “tasavvuftan” bahsetse, “her insanın” kıymeti, Allah’ın yeryüzüne kendi kudretinden yansıttığı “fanilerin” her birinin kutsal değeri o çocuklar tarafından bilinir, bu bilgiyle dindar olur, bu bilgiyle o “yolda” yürür.

İnancın temeli “korku” değil, kendisini yaradana duyulan büyük sevgi, minnet ve bağlılık olur.

İnsan sevdiğine kendini beğendirmek ister, din senin için bir “Allah sevgisi” olduğunda korktuğundan değil, sadece O’na kendini beğendirmek, O’nun yakınında durabilmek için O’nun söylediklerine uyarsın.

O vakit, “öz” senin için her türlü şekilden daha büyük önem kazanır.

Bu “sevgideki” samimiyet sana büyük bir güven verir.

O samimiyetin O’nun tarafından görüleceğini bilirsin.

En büyük korkun “samimiyetten” uzaklaşmak olur.

Bu samimiyetten uzaklaştığında O’nun sevgisini kaybedeceğinden korkarsın ki bence bir dindar için cehennemden daha büyük korku bu “sevgiyi” kaybetme korkusu olur.

Dindarlar “Allah korkusu” dediklerinde ben “cehennem korkusunu” anlamam, ben “O’nun sevgisini kaybetme korkusunu” anlarım.

Kendisini, kendini yaradana böyle yakın hisseden birinin davranışları nasıl olur peki?

Bu sevgisini “herkese” gösterip, herkese kanıtlamaya mı uğraşır yoksa bu “sevginin” O’nun tarafından görüleceğine duyduğu güven ve olgunlukla mı davranır?

Ben, “cevapları” bırakın sadece bu “sorularla” yetiştirilecek dindarların bile vicdandan, dürüstlükten, adaletten bir nebze sapamayacaklarına eminim.

Bu konuları konuşmayı seviyorum ben, ortada görünür hiçbir neden olmasaydı da bunları konuşmak isterdim, din âlimleri bana bilmediklerimi anlatsın isterdim.

Ama bütün bunları konuşmamızı gerektiren “nedenler” de var.

Bu nedenlerden en önemlisi bugün ülkemizde “dindarların” iktidara sahip olmaları.

Ayrıca “dindarlıklarının” görünmesine de beni şaşırtacak kadar çok önem veriyorlar.

“Görünmezi görene” inanan birinin “görünürlüğe” bu kadar önem vermesi de beni hep şaşırtıyor.

Bundan da önemlisi bana her an, her yerde “dindarlığını” göstermek isteyen, dindarlığını bir flama gibi yüzüme doğru sallayan insanların “inançlarının” gereğini gerçekten yapıp yapmadıkları.

Dindarlığını insanların gözüne bu kadar soktuğunda insanlar da “sen gerçekten dindar mısın” diye sorma hakkına sahip olur.

“Yoksa günahların en büyüğünü işleyip dini başka gerçekleri saklamak için mi kullanıyorsun?”

Bakın, dün dindarların on yıldır yönettiği bu ülkede genç insanlar, başbakanın önünde pankart açtıkları için “sekiz yıl” hapse mahkûm oldular.

Sadece pankart açmışlardı.

Bu ceza, vicdana, adalete, dürüstlüğe uygun mu?

Bir başkasına değil kendinize söyleyin, bu ceza sizin vicdanınızı hiç mi yaralamıyor?

Kürtajı yasaklamak isteyen, “doğmamış çocukların hayatlarını” önemseyen insanlar, “doğmuş” olanların hayatlarını bu kadar rahat mahvedebilir mi?

Samimiyete uygun mu bu davranış?

Çocuklarımıza dini gerçekten iyi öğretseydik, dindarlık gerçekten “Allah korkusuna” dayansaydı, dindarların yönettiği bir ülkede genç çocuklara bu ceza reva görüldüğünde bu ülkenin dindarları bunu sessizlikle mi karşılardı?

Diyelim ki benim bunu sormaya hakkım yok.

Ama sizin kendinize bunu sormaya hakkınız var.

AHMET ALTAN /  08.06.2012

KIYAMET ÇAĞI FAŞİZMİ
www.kosektas.net


Videoyu başlattıktan sonra sağ üst köşede görünen “Ayarlar” düğmesine tıklayarak Türkçe altyazıyı etkinleştirebilirsiniz. Altyazıyı rahat okuyabilmek için video ekranını büyütmenizi öneririz.
kosektas.net

Video l Naomi Klein ile Astra Taylor, yeni kitapları
“Kıyamet Çağı Faşizmi ve Yaşayan Dünya İçin Mücadele”nin temalarını tartışıyor!

KIYAMET ÇAĞI FAŞİZMİ

Kitap, iklim krizi, ekonomik eşitsizlik ve yükselen aşırı sağ arasındaki ilişkiyi inceleyerek "Kıyamet Faşizmi" kavramını ortaya koyuyor. Yazarlara göre bazı güç odakları krizleri çözmek yerine, yalnızca kendilerini korumaya odaklanıyor.

Teknoloji milyarderlerinin özel adalar veya Mars projeleri gibi fikirleri de bu kaçış anlayışının örnekleri olarak ele alınıyor. Ayrıca iklim krizinin demokrasi ve toplumsal adaletle bağlantısı vurgulanıyor.

Kitap, şu soruyu soruyor: Geleceğin krizleri karşısında dayanışma mı kazanacak, yoksa herkes kendi kurtuluşunun peşine mi düşecek?

End Times Fascism, bu sorular üzerinden günümüz dünyasını sorgulayan düşündürücü bir eser olarak öne çıkıyor.

NAOMI KLEIN & ASTRA TAYLOR

Kitap İnceleme: End Times Fascism: And the Fight for the Living World l Kıyamet Çağı Faşizmi: Yaşayan Dünya İçin Mücadele l 21.09.2026

Naomi Klein ve Astra Taylor'ın birlikte kaleme aldığı End Times Fascism: And the Fight for the Living World, günümüz siyasetini, iklim krizini ve teknoloji elitlerinin yükselişini ortak bir çerçevede değerlendirmeye çalışan iddialı bir politik analiz kitabıdır. Yazarlar, dünyanın karşı karşıya bulunduğu krizlerin yalnızca yönetilmeye çalışılmadığını, aynı zamanda bazı güç odakları tarafından fırsata dönüştürüldüğünü savunmaktadır. Kitabın yayıncı tanıtımına göre eser, aşırı sağın yeni biçimlerini iklim krizi, yapay zekâ ve küresel eşitsizliklerle ilişkilendirerek açıklamayı amaçlamaktadır.

Kitabın Temel Tezi

Klein ve Taylor'ın ortaya attığı "End Times Fascism" (Kıyamet Çağı Faşizmi) kavramı, iklim felaketleri, toplumsal çöküş korkusu ve ekonomik eşitsizlikler karşısında dayanışma yerine ayrışmayı tercih eden yeni bir siyasal zihniyeti tanımlamaktadır. Yazarlara göre teknoloji milyarderleri, dini kıyametçi hareketler ve aşırı milliyetçi akımlar farklı ideolojik kökenlerden gelseler de ortak bir noktada buluşmaktadır: ortak bir gelecek inşa etmek yerine kendi kurtuluşlarını güvence altına almak. Bu yaklaşım, yazarların ifadesiyle "dünyayı yaşanmaz hâle getirirken sonuçlarından korunmaya çalışan" yeni bir elit anlayışını temsil etmektedir.

İklim Krizi ve Ayrıcalıklı Kaçış Senaryoları

Kitapta dikkat çekilen önemli temalardan biri, bazı teknoloji ve sermaye çevrelerinin iklim krizine yönelik yaklaşımlarıdır. Yazarlar, özel adalar, korunaklı yerleşimler, Mars kolonisi projeleri ve çeşitli "kaçış" senaryolarını yalnızca teknolojik hayal gücünün ürünü olarak değil, ortak kamusal çözümlerden uzaklaşmanın sembolleri olarak yorumlamaktadır. Kitabın resmi tanıtımında da süper zenginlerin özel adalara çekilmesi, Mars projeleri veya "sığınak" kültürü bu yeni hayatta kalma ideolojisinin örnekleri olarak gösterilmektedir.

Faşizmin Yeni Biçimleri Üzerine Bir Tartışma

Yazarlar, günümüzde yükselen aşırı sağ hareketlerin yalnızca 20. yüzyıl faşizminin tekrarı olmadığını öne sürmektedir. Democracy Now! söyleşisinde Naomi Klein, günümüzün durumunu tarihin birebir tekrarından ziyade bir "devam filmi" olarak nitelendirir; ona göre dehumanizasyon (insanlıktan çıkarna), dışlama ve üstünlükçü hiyerarşi mantıkları bu kez küresel iklim ve varoluş krizleri bağlamında yeniden ortaya çıkmaktadır. 

Kitabın yayımlanan ilk bölümünde de yazarlar, faşizmin tarihsel olarak yalnızca Avrupa'nın geçmişine ait bir istisna olarak değerlendirilmesinin yetersiz olduğunu ileri sürmekte ve günümüz koşullarında otoriterliğin yeniden yükselişini açıklayacak daha geniş bir tarihsel çerçeve önermektedirler. 

Kitabın en güçlü yanı, ilk bakışta birbirinden bağımsız görünen birçok olguyu aynı analiz içinde bir araya getirebilmesidir. İklim değişikliği, yapay zekâ, teknoloji oligarkları, göç politikaları, ekonomik eşitsizlik ve popülist milliyetçilik arasındaki bağlantılar, okuyucuyu daha geniş bir tarihsel tablo üzerine düşünmeye teşvik etmektedir.

The Guardian'daki değerlendirmede Daniel Trilling de kitabın en önemli başarısının, günümüzün radikal sağ hareketlerini iklim kriziyle ilişkilendirerek açıklayan "cesur ve açıklayıcı bir müdahale" sunması olduğunu belirtmektedir. İncelemeye göre kitap, günümüz reaksiyoner siyasetinin çevresel kriz karşısında "ortak çözüm" yerine "korunaklı ayrıcalık" siyaseti ürettiğini savunmaktadır. 

Ayrıca eser, yoğun akademik dile başvurmadan karmaşık siyasi süreçleri açıklamaya çalışmaktadır. Bu durum kitabı hem araştırmacılar hem de genel okuyucular için erişilebilir hâle getirmektedir.

Bununla birlikte kitap tartışmalı yönler de taşımaktadır. Bazı okuyucular, teknoloji sektörü, milyarder girişimciler ve aşırı sağ hareketler arasında kurulan bağların zaman zaman fazla geniş genellemelere dayandığını düşünebilir. Eser açık biçimde politik bir pozisyon almakta ve tarafsız bir akademik analizden çok müdahil bir entelektüel manifesto görünümü sunmaktadır.

Bu nedenle kitap, yalnızca bilgi veren bir siyaset incelemesi değil, aynı zamanda okuyucuyu belirli bir politik ve etik tutuma davet eden bir çağrı metni olarak da okunabilir.

End Times Fascism, çağımızın en önemli meselelerinden bazılarını aynı tartışma çerçevesine yerleştirmeye çalışan dikkat çekici bir çalışma. Naomi Klein ve Astra Taylor, iklim krizini yalnızca çevresel bir sorun olarak değil, demokrasi, teknoloji, eşitlik ve insanlığın ortak geleceğiyle doğrudan bağlantılı bir kriz olarak ele alıyorlar. Kitabın temel sorusu oldukça açık:

Krizlerle şekillenen bir geleceğe doğru ilerlerken birbirimizden koparak mı yaşayacağız, yoksa ortak kader fikri etrafında yeni dayanışma biçimleri mi geliştireceğiz?

Yazarların cevabı açıktır: İnsanlığın karşı karşıya olduğu sorunlar bireysel kaçışlarla değil, kolektif çözümlerle aşılabilir. Bu nedenle End Times Fascism, yalnızca bir teşhis kitabı değil, aynı zamanda politik ve ahlaki bir çağrı niteliği taşımaktadır. 

Kaynaklar

Kitap İnceleme: End Times Fascism: And the Fight for the Living World l Kıyamet Çağı Faşizmi: Yaşayan Dünya İçin Mücadele l 21.09.2026

  
482 kez okundu

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın
Yapay Zekâ Dengesi

Yapay Zekâ Dünyasında Fark Yaratmanın Yolu:
Daha Hızlı Düşünmek Değil, Daha İyi Düşünmek.
Sol Rashidi

Sol Rashidi'nin TEDx konuşmasının temel mesajı, yapay zekânın insanları işsiz bırakmasından çok, insan zihnini tembelleştirme riski taşıdığıdır.

Başlıca Ana Fikirler:

1. Asıl tehlike iş kaybı değil, düşünme kaybı 
Rashidi'ye göre insanlar hesap makinesine, GPS'e ve arama motorlarına nasıl bağımlı hale geldiyse, yapay zekâya da aynı şekilde bağımlı olma riski taşıyor. Bu durum zamanla sorgulama, analiz etme ve problem çözme becerilerini köreltebilir.

2. Yapay zekâ bir yardımcıdır, yerine geçecek bir akıl değil
Yapay zekânın amacı insan zekâsını değiştirmek değil, onu desteklemektir. Yapay zekâdan gelen her cevabı doğru kabul etmek yerine, onu değerlendirmek ve doğrulamak gerekir.

3. Eleştirel düşünme her zamankinden daha değerli 
Bilgiye ulaşmak artık çok kolay. Asıl değerli olan şey, bu bilginin doğru olup olmadığını analiz etmek, farklı bakış açıları geliştirmek ve bağımsız sonuçlara ulaşabilmektir.

4. Yaratıcılık kullanım eksikliğiyle zayıflar 
Eğer insanlar yazmayı, düşünmeyi, araştırmayı ve üretmeyi tamamen yapay zekâya bırakırsa, yaratıcılık kası kullanılmadığı için zamanla güçsüzleşir.

5. Gelecekte avantajlı olacak kişiler yapay zekâyı kullananlar değil, yapay zekâ ile düşünebilenlerdir 
Sol Rashidi, geleceğin rekabet avantajının teknolojiye erişim değil; merak, muhakeme, yaratıcılık ve doğru soru sorma becerisi olacağını vurguluyor.

Konuşmanın özünü özetleyen cümle:
"Yapay zekâ insanlığın yerini aldığında değil, insanlar düşünmeyi bıraktığında gerçek tehlike başlar."

Sol Rashidi'nin uyarısı aslında teknolojiye değil, teknolojiyi kullanırken kendi zihinsel yeteneklerimizi terk etme eğilimimize yöneliktir. Sol Rashidi, yapay zekânın bir koltuk değneği değil, bir araç olarak kullanılması gerektiğini savunuyor.

kosektas.net, Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası