Bir İnsan l Suavi Cesur l 20 Şubat 2026, Cuma

Bizim yaş grubumuzdan olup köylerde yaşamış olanlar çok iyi bilir: Eskiden sünnet yapan ustalar yılın belirli mevsimlerinde köy köy dolaşır, sünnet olacak çocukları aşağı mahalleden yukarıya doğru sırayla sünnet ederlerdi. Şimdiki gibi görkemli salon düğünleri ya da yemekli ev düğünleri yoktu.

Köy düğünleri bugün eskisi kadar canlı olmasa da yapılan düğünlerde geçmiş yıllara ait izler bulmak hâlâ mümkündür. Düğün ve sünnet denince akla gelen ustalardan biri de şüphesiz Kemal Usta’dır. Engin ruhu, sevecen tavrı ve güler yüzüyle tanıdığı tanımadığı herkese ya eğilerek selam verir ya da elini göğsünün üzerine götürerek karşılık verir. Onun için küçük‑büyük fark etmez; Kemal Usta tam anlamıyla bir gönül insanıdır.

“1934 yılında Adana’nın Kozan kazasının Hacımirza Köyü’nde doğdum. İkisi kız, beş kardeşten biriyim. Benim aklım ermiyor ama babamgiller 1936’da Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Alakilise Köyü’ne göç etmişler. Alakilise 120 haneli bir köydü. Ben on dokuz yaşıma kadar bu köyde kaldım. Köyümüzde okul olmadığı için okula gidemedim; bu yüzden okuma yazma da bilmem.

Bu hafta yine tırmandık Bâlâ Mahallesi’nin taşlı yokuşunu, vardık ustaların sokağına ve çaldık Kemal Usta’nın kapısını. Bizi içeri buyur etti; ancak havanın güzel olması nedeniyle dışarıda oturma konusunda anlaştık. Ben kendisine geliş amacımı anlatırken, kaşla göz arasında bol köpüklü kahveler geldi; doğal olarak sohbet de koyulaştı. Dinleyelim mi şimdi Kemal Usta’yı.

“1934 yılında Adana’nın Kozan kazasının Hacımirza Köyü’nde doğdum. İkisi kız, beş kardeşten biriyim. Benim aklım ermiyor ama babamgiller 1936’da Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Alakilise Köyü’ne göç etmişler. Alakilise 120 haneli bir köydü. Ben on dokuz yaşıma kadar bu köyde kaldım. Köyümüzde okul olmadığı için okula gidemedim; bu yüzden okuma yazma da bilmem.

Küçük yaşlarda babamın yanında davul‑zurna çalmayı, darbuka çalmayı ve sünnet yapmayı öğrendim. Hacı Bektaş Veli’ye olan inancımız ve bağlılığımız nedeniyle, işlerin kötü gitmesini de bahane ederek 1953 yılında köyümüzü terk edip Hacıbektaş’a geldik. Burada sünnet yapan ve düğün çalan bir iki grubun dışında pek kimse yoktu. Biz dört‑beş aile gelmiştik. İşlerimiz iyi gitti; hele köylerden çevre edinince daha da iyi oldu.

Bazı köylerde bensiz düğün yapmak istemezlerdi; sağ olsunlar, takdir onların. Hatta başka düğünlerle çakışırım düşüncesiyle iki‑üç ay önceden kapora vererek anlaşmaya gelenler olurdu. Bu çevrede hemen herkesin ekmeğini yedim; kimseyi de incitmedim. Düğün çalarken yedi yaşındaki çocuğun nazına bile oynarım. Bazı köylere ise düğün çalmaya gitmek istemem; çünkü insanları cahildir, yobazdır, laf anlamazlar. Yirmi dört saat hiç durmadan çalsan yaranamazsın; seni adam yerine koymazlar, hor bakarlar, dinlenmeye ihtiyacın olduğunu düşünmezler. Ne kadar acı… Bu bizim sanatımız, ekmeğimiz, aşımız, her şeyimiz.

Bilindiği gibi biz sezonluk çalışan insanlarız. Yani yazın çalışır, kışın yeriz. Ev geçindirmek çok zor ama idare etmeye çalışıyoruz. Çocuklarımın hepsi yuvasını kurdu. Oğlumun biri banka emeklisi, biri öğretmen emeklisi, biri benim gibi müzisyenlik yapıyor, bir diğeri de Kültür Bakanlığı’na bağlı Hacıbektaş Semah Ekibi’nde görev yapıyor. Hepsi sağ olsun, yetiştiremediğim zaman bana yardım ederler.

Bu şartlarda en azından kiracı değilim. 1968 yılında ev yerimizi, eski Bâlâ Mahallesi muhtarı rahmetli Sadığın Muharrem’den 750 liraya satın almıştım. 1970 yılında bir gecekondu yaparak içine yerleştik.

Başımdan geçen ilginç bir olayı anlatayım: Kırşehir’in Killik Mahallesi’nde düğün çalıyoruz. Sarhoş, kendini bilmez birisi belinden iki silah çıkardı, alnıma dayadı. ‘Ben giderken taksinin önüne oturacaksın, zurna çalacaksın’ diye tutturdu. Hiç olacak iş değil; her iki türlü de can korkusu yaşıyorsun. Nasıl kurtulacağım diye düşünürken polis ekibi geldi. Adamların sarhoş olduğunu, laf anlamadıklarını görünce ‘Bu saatte çalgı mı çalınır?’ diyerek bizi, yani çalgıcıları karakola götürdüler. Sabaha kadar orada kaldık ve bir beladan kurtulmuş olduk. Daha sonra da buna benzer birçok tehlike yaşadık. Ama ne yaparsın… Biz ekmek paramızı böyle kazanmak zorundayız. Umarım insanlar tez zamanda bu silah kullanma alışkanlığından kurtulur!” diyerek sözlerini bağlıyor Kemal Süle Usta.

Bu güzel dileklere katılmamak mümkün değil Kemal Usta. Kendisine sağlık, mutluluk ve esenlik dolu uzun bir ömür diliyorum.

Bir İnsan l Suavi Cesur l 22 Nisan 2006, Cumartesi